ALLE INFORMATIE DIE IN HET PUBLIEKE BELANG OPENBAAR MOET ZIJN TOEGANKELIJK MAKEN EN/OF ANDEREN ONDERSTEUNEN EN MOTIVEREN DIT TE DOEN.

Woberator

De Woberator is een online crossmediale handleiding voor de toepassing van de Wet openbaarheid van bestuur. Met een stap-voor-stap aanpak, veel video’s en documenten wordt deze wet voor elk geïnteresseerd persoon uitgelegd.

Wat is de Wob

De Wet openbaarheid bestuur (Wob) geeft betrokken burgers sinds 1980 de mogelijkheid om informatie rond alles wat te maken heeft met beleid, de voorbereiding en de uitvoering op te vragen zolang het in documenten ligt.  In principe is alle overheidsinformatie – op uitzonderingen zoals privacygevoelige gegevens na – openbaar, maar de openbaarmaking ervan is in gevallen passief. De  Wob kan je gebruiken om die informatie te krijgen.

De bedoeling van de wetgever is de burger een middel in handen te geven om buitenparlementaire controle uit te oefenen. Dat is bij bestuursorganen belangrijk al worden ze door een gemeenteraad, provinciale staten of het parlement direct aangestuurd. Toch zijn er veel gevallen waar dat niet het geval is en dit de enige controle op beleid is.

Een voorbeeld van deze verhoudingen is een verkenning van OCW in 2007, daar is in het programma Informatiebeleid Publiek gebleken dat 80% van de gegevens in beheer bij OCW en/of uitvoeringsorganisaties van OCW geschikt is om openbaar te maken. Zeer recent zijn de diverse Wobs op het gebied van bonnetjes bekend of de verzoeken rond Irak die leidden tot het onderzoek van de Commissie Davids naar de inval in Irak.

Hoe werkt de Woberator?

Met interviews, anekdotes en praktijkvoorbeelden worden bezoekers door het proces begeleid. Deze informatie wordt op verschillende manieren aangeboden: in video’s, voorbeeldbrieven en teksten en koppelingen naar relevant informatiebronnen.

Dit project maakt het mogelijk om de betrokken burger te helpen met het indienen van een Wobverzoek zonder een sfeer van “wobben” om het “wobben” te creeëren.

Deze ondersteuning heeft onder meer het effect dat:

  1. Mensen meer gericht een Wobverzoek in kunnen dienen, waardoor ze een grotere kans hebben om een inhoudelijk antwoord te krijgen.
  2. De overheid kwalitatief betere wobverzoeken ontvangt en deze dus sneller kan behandelen.
  3. Openbaarheid van gegevens zowel bij burgers als de overheid wordt gestimuleerd.

Waarom is de Woberator nodig?

In de praktijk kan een Wob verzoek veel tijd in beslag nemen: op een Wob verzoek moet binnen twee weken een beslissing gemaakt worden. Deze beslissing  is te verdagen met twee weken. Wanneer er zeer bewerkelijke informatie opgevraagd wordt kan de beslissing nog 4 weken langer uitgesteld worden.
Om de Wob procedure te versnellen is vanaf 1 oktober 2009 de bestuurlijke boete ingevoerd. Dit betekent dat een aanvrager de overheid een boete op laten leggen als de termijn voor een beslissing overschreden wordt.
Met deze invoering is er nog meer belang bij dat Wob verzoeken op een goede manier gedaan worden. Want hoewel de alertheid van de overheid door de bestuurlijke boete waarschijnlijk groter zal worden, niemand er voordeel van wanneer de overheid van belastinggeld boetes gaat betalen aan iemand die eigenlijk zit te wachten op gegevens. Een ander gevaar dat door experts gesignaleerd wordt is dat Wob verzoeken vaker afgewezen zullen worden om zo geen antwoord te hoeven formuleren of dat er te pas en te onpas er uitzonderingsgronden worden uitgevoerd.

Jij en de Woberator?

Mensen die gebruik maken van de diensten worden gemotiveerd om hun bevindingen en resultaten  te delen zodat deze gebruikt kunnen worden voor een verdere verbetering van de dienstverlening. Voorlopig zal dit lopen via Bigwobber van Brenno de Winter, inmiddels een voor Wob experts bekende site voor informatie die met de Wob openbaar is geworden.

Voortborduren?

Voortborduren op de Woberator mag, erg graag zelfs. Alle content is beschikbaar onder een Creative Commons BY-SA licentie. Wij, de initiatiefnemers van de Woberator zien dit niet als een eindstation, maar als een stapje in de goede richting. Ideeën die spelen zijn o.a. een geautomatiseerd  Wobproces zodat zoveel mogelijk aanvragen en antwoorden op één plek gebundeld worden. Net zoals What do they know van MySociety.